25 Agile KPI's in één oogopslag - 1 eenvoudige KPI is genoeg!

Er zijn veel agile KPI’s en meetmethoden. Maar je moet altijd één ding in gedachten houden:

Vertel me hoe je me meet, en ik vertel je hoe ik me zal gedragen.

Dr. Eli Goldratt

Daarom moet de vraag worden gesteld: Zijn al deze agile KPI’s relevant? En dan is er nog dit andere citaat:

Eenvoud is de ziel van efficiëntie.

Austin Freeman

De volgende vraag is dus: als we agile zo eenvoudig mogelijk willen meten, hoe zouden we dat dan doen? Welke agile metrics en metingen zijn het belangrijkst? Of als we maar één ding zouden meten, wat zou dat dan zijn?

Overzicht: Typische agile metrieken & KPI’s

Er zijn veel te veel manieren om agile metrieken en KPI’s te verzamelen. Hier is een overzicht van de mogelijkheden (niet uitputtend):

Agile KPI	Uitleg	Gebaseerd op…	Correlatie met klantwaarde	Eenvoud om te meten	Richt zich op…
Sprint Burndown Chart	Toont de voortgang binnen de sprint om het sprintdoel te bereiken	Subjectief geschatte inspanning	Laag 🔴	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Productiviteit 🏃
Snelheid	Indicator voor hoeveel werk er tijdens een sprint is verzet	Som van de subjectief geschatte storypoints (volledige user stories)	Laag 🔴	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Productiviteit 🏃
Epic en Release Burndown	Monitoring van de voortgang over vele taken heen in de richting van een epic	Subjectief geschatte inspanning	Gemiddeld ⚠️	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Productiviteit 🏃
Control Chart	Tijdsduur van de status “In behandeling” tot “Gereed” van taken	Objectieve tijdmeting	Laag 🔴	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Cumulatief Flow Diagram	Aantal taken in de backlog in verhouding tot de nog beschikbare tijd	Objectief aantal taken vs. tijd	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Lead Time	Tijdsperiode tussen de aanvraag van een product tot de levering ervan	Objectieve tijdmeting	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Value Delivered resp. Geleverde klantwaarde	Klantwaarde van een requirement in € of punten	Subjectief geschat en toegewezen door de Product Owner	Gemiddeld ⚠️	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Klantwaarde 🔍
Netto Promotor Score	Bereidheid om het product aan te bevelen	Subjectief door de klant	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Klantwaarde 🔍
Work Item Age	Indicatie van hoe lang het duurt van de start tot de voltooiing van een taak	Objectief door een tool	Laag 🔴	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Throughput	Gemiddeld aantal voltooide taken binnen een bepaalde tijd	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Blocked Time	Aantal en duur van taken die vanwege interne afhankelijkheden niet verder kunnen worden bewerkt	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Voorspelbaarheid 🎲
Ontsnapte defecten	Indicatie voor het aantal softwarefouten wanneer een release wordt gepubliceerd	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Kwaliteit 🏆
Failed Deployments	Aantal deployments	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Kwaliteit 🏆
Code Coverage	Mate waarin de broncode van een programma wordt uitgevoerd (geeft de kwaliteit van de software aan)	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Kwaliteit 🏆
Quality Intelligence	Helpt bij de identificatie van recente wijzigingen in de code (geeft de kwaliteit van de software aan)	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Kwaliteit 🏆
Cycle Time	”Work in progress” gedeeld door de gemiddelde voltooiingssnelheid van taken (geeft aan hoe goed de workflow functioneert)	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Productiviteit 🏃
Klanttevredenheid	Klant- of gebruikerstevredenheid met het product of de dienst	Subjectief door de klant	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Klantwaarde 🔍
Planned-to-done-ratio	Verhouding tussen geplande en voltooide user stories	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Geautomatiseerd ✅	Voorspelbaarheid 🎲
Gebruiksindex	Toont welke features daadwerkelijk door klanten worden gebruikt en met welke intensiteit	Objectief door een tool	High ✅	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Klantwaarde 🔍
Innovatiegraad	Vermogen van teams om waardevolle features te ontwikkelen vs. het herstellen van “slecht” werk (bugfixes en supportaanvragen)	Objectief door een tool	Gemiddeld ⚠️	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Kwaliteit 🏆
Bedrijfswaarde	De waarde van de onderneming (of bedrijfsonderdeel)	Objectief of subjectief door de stakeholders	Gemiddeld ⚠️	Gedeeltelijk handmatig ⚠️	Klantwaarde 🔍
Psychologische veiligheid	Waarschijnlijkheid dat medewerkers openlijk hun mening en ideeën delen	Subjectief via een (enquête)tool	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Cultuur 🧑‍🤝‍🧑
Purpose	Een emotionele onderbouwing waarom uw bedrijf of afdeling bestaat	Subjectief via een (enquête)tool	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Cultuur 🧑‍🤝‍🧑
Visie	Een emotioneel beeld van hoe uw bedrijf of afdeling er in de toekomst uit zal zien	Subjectief via een (enquête)tool	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Cultuur 🧑‍🤝‍🧑
Medewerkerstevredenheid / Happiness	Tevredenheid van medewerkers met hun werk	Subjectief via een (enquête)tool	High ✅	Gedeeltelijk handmatig & tools nodig 🔴	Cultuur 🧑‍🤝‍🧑

Begrijp me niet verkeerd: natuurlijk kun je ingewikkelder agile volwassenheidsmodellen of agile metrieken hebben, zoals de Agilometer. Maar ik vind het gedachte-experiment om slechts één KPI te willen meten best spannend. Daarom wordt in dit artikel dit doel onderzocht. 

We gebruiken de bovenstaande agile KPI’s als basis voor deze tekst.

Een opmerking vooraf: een eenvoudige, pragmatische maar zeer nuttige agile metriek is die in de video hier. Agustina deelt zelfs publiekelijk de teamgegevens van het hele afgelopen jaar:

Play

Agile metrieken & KPI’s afwijzen?

Willen we überhaupt wel agile metrics en agile KPI’s?

Voordat we dieper ingaan, is er één ding dat ik regelmatig hoor of lees op LinkedIn als ik praat met agile coaches, scrum masters of Scaled Agile Frameworks consultants: wil je agile eigenlijk wel meten?

Er zijn leugens, er zijn verdomde leugens en dan zijn er nog statistieken.

Mark Twain

Mark Twain is daar een beetje dramatisch over. Maar hij heeft een punt. Een punt dat Albert Einstein in een notendop maakte.

Niet alles wat geteld kan worden, telt.

Albert Einstein

Wat zijn goede “KPI’s” in Agile – Velocity, burndown charts, aantal mislukte deployments? Zijn deze agile metrieken cruciaal voor agile succes? Ik betwijfel het. 

Maar alle metriek opgeven? Dat zou ook een vergissing zijn.

Voordelen van agile KPI’s en metrieken

In de wereld van vandaag verandert de bedrijfsomgeving snel. In goede tijden denken besluitvormers na over agile transformatie omdat ze de middelen en de zekerheid hebben. En in slechte tijden?

In slechte economische tijden vallen leiders terug in traditioneel denken. Ze vallen terug in oude gedragspatronen: bijvoorbeeld top-down beslissingen die niet echt compatibel zijn met modern agile denken.

Dus als leiders geen duidelijke KPI’s hebben om de boot mee te besturen in slechte tijden, begin dan niet eens aan een agile transformatie. Want dan zou in de economische crisis alle vooruitgang die binnen deze transformatie is geboekt, teniet worden gedaan.

Dus waarschijnlijk is de enige kans voor agile methoden om moeilijke tijden in de geschaalde omgeving te overleven, het systeem verslaan met zijn eigen wapens: door metrieken te leveren. Metrieken die helpen managen in tijden van onzekerheid.

En ik weet zeker: er zijn agile metrics die waarde toevoegen. 

Achteraf gezien beschouw ik het als een van mijn grootste fouten om metrieken voor de agile transformatie altijd categorisch **te hebben geweigerd.

Marcus Raitner

Einstein zegt het ook in zijn citaat: Er zijn dingen die tellen. Daar gaat dit artikel over.

Agiliteit meten – Wat maakt een goede agile metriek?

Stel dat de vraag die je in je Daily Stand-up stelt meestal luidt: Wat hebben jullie vandaag gedaan? Dat is dus de manier waarop je de voortgang in je team “meet”.

Goede vraag, toch? Nee, niet goed. Deze vraag dwingt het team om te laten zien dat ze ijverig zijn. De vraag zet het team onder druk om de “to-do-lijst” af te werken, zodat ze trots naar de metriek kunnen verwijzen: Ja, ik ben de afgelopen 24 uur behoorlijk druk geweest!

Maar de “to-do-lijst” afwerken is toch goed, of niet? Nou, dat hangt ervan af. Veel belangrijker is iets anders: namelijk het doel van het team bereiken. Dat is meestal – in het geval van agile teams – het leveren van klantwaarde, oftewel “delivering value”.

Agile KPI’s – hoe je agiliteit meet

Een betere vraag (of metriek) in je Daily Stand-up zou daarom zijn: “Hoe heb je je team of organisatie de afgelopen 24 uur geholpen om ons (sprint)doel te bereiken?”

Verander je vraag (of de metriek), verander de manier waarop mensen denken en handelen: eerst effectief, dan efficiënt – om het in de woorden van Peter Drucker om te zeggen.

Verander de metriek – verander de manier waarop mensen denken en handelen.

Om het met de woorden van Einstein te zeggen: We moeten datgene vinden dat geteld kan worden – en dat echt telt.

Wat telt er nu echt bij een agile transformatie?

De juiste kijk op agile KPI’s en agile metrieken

Het doel van jullie agile transformatie is absoluut niet een agile transformatie. Waarom doen jullie de agile transformatie? Laten we de “3-Why-techniek” toepassen om dat te begrijpen:

De belangrijkste reden voor je agile transformatie: je wilt niet eindigen zoals het bedrijf Blockbuster, dat trends in de branche en behoeften van klanten negeerde, niet openstond voor verandering en uiteindelijk zonder geld kwam te zitten.

Je wilt eindigen zoals Netflix, die hun bedrijfsmodel voortdurend aanpassen aan de kernbehoeften van hun klanten. Kijk maar naar de Casestudie Blockbuster vs. Netflix.

Hoe kun je dat vertalen naar een metriek in een agile transformatie? Nou, dat wordt moeilijk.

Wat bedrijven in plaats daarvan doen: Metrics gebruiken omdat ze gemakkelijk te meten zijn. Omdat de tools die er zijn ze toch al uitspugen. De kans dat dit de juiste meetgegevens zijn, is vrij klein.

Het gaat bijvoorbeeld niet om het verbeteren van sprintsnelheid of -snelheid. Dit is een veelgemaakte fout: het monitoren en meten van inspanning of efficiëntie. In plaats daarvan gaat het om het voldoen aan de behoeften van de klant. 

Agile KPI’s & agiliteit meten – een belangrijk inzicht

Nu we dit allemaal hebben vastgesteld, moeten we de geldigheid van onze “ene metriek” ergens aan afmeten of een correlaat vinden.

We moeten outcomes meten, geen outputs. We moeten onze agile transformatie meten aan de hand van hoezeer deze ons helpt ons doel te bereiken. We moeten mensen niet meten aan hun tijdsbesteding, maar aan hun bijdrage aan een gezamenlijke visie of een gezamenlijk doel – we moeten meten aan de waarde die voor de klant is gecreëerd!

Als we klantwaarde willen meten, moeten we de behoeften van de klant heel goed begrijpen.

Een spoorwegmaatschappij moet bijvoorbeeld begrijpen dat ze niet in de spoorwegbusiness zit. Het moet begrijpen dat het in de transportbusiness zit. Want het maakt klanten niet uit of ze met de trein of met het vliegtuig worden vervoerd.

Een korte uitweiding: Het belangrijkste bij agile metrics is natuurlijk om erover na te denken. Zoals bijvoorbeeld met de Spotify Health Check met de overeenkomstige retrospectieve. 

Je kunt precies dat (indien gewenst ook teamoverstijgend) doen via onze Health Check & Retrospective tool. Meer informatie hierover vind je onder “Hoe het werkt”. Je kunt hier ook gewoon eens een Health Check Retrospective bekijken. In dit geval is het een retro met betrekking tot Scrum.

Het meten van cultuurmetrieken (zoals psychologische veiligheid) kan daarom plaatsvinden in agile retrospectives, waar ook direct maatregelen kunnen worden afgeleid.

Een alternatief hiervoor zijn één-op-één gesprekken tussen managers en werknemers. 

Zelfs in deze routine kunnen regelmatige korte enquêtes en reflecties helpen om zinvolle cultuurgegevens te verzamelen en tegelijkertijd een continu verbeteringsproces te implementeren.

Onze Echometer tool kan je hier ook bij helpen. Het volgende sjabloon bevat een aantal gezondheidsvragen waar je individueel met je teamleden over na kunt denken. Je kunt ze beantwoorden op een schaal van 1 tot 7. 

Probeer het uit zonder in te loggen met de knop:

Nog een inzicht in agile metrics: Timing

Een andere gedachte is hier belangrijk. In het beste geval zijn metrics afhankelijk van timing en/of de fase waarin je je bevindt in je agile transformatie. 

Stel dat je al weet dat een agile transformatie met het Scaled Agile Framework (SAFe®) of andere agile frameworks de juiste stap voor je is (dit is trouwens het eerste waar je als bedrijf over na zou moeten denken).

In dit geval moet je je richten op Start van de agile transformatie ligt op één ding: De agile mindset van het leiderschapsteam.

Is het leiderschapsteam echt bereid om te veranderen? Begrijpen ze de implicaties van een transformatie? Zijn ze bereid om als eerste team van het bedrijf agile methoden serieus te introduceren - inclusief Kanban, agile retrospectieven & continue zelfreflectie?

Theoretisch zou een eerste agile metriek zich dus moeten richten op de “bereidheid van de directie of het leiderschapsteam”. Mijn collega Jean geeft in zijn artikel 7 tips over de rol van leiders bij agile transformaties .

De volgende belangrijke vraag die je jezelf moet stellen bij je transformatie: Hebben we de juiste processen om de behoeften van onze klanten te begrijpen en continu te monitoren? Dit zou de volgende agile metriek kunnen zijn.

Maar wacht. Dat helpt ons niet om het doel van deze tekst te bereiken - alleen a ding om te meten.

Nee. Het dient om je wat inspiratie te geven voor je agile transformatie in termen van een zinvol agile volwassenheidsmodel.

Laten we dus eens kijken naar de typische agile metrics en hoe ze correleren met de belangrijkste uitkomsten van je agile transformatie: klantwaarde.

De belangrijkste agile metrieken - een ranking

Je vindt hierboven een tabel met de De meest voorkomende agile meetmethodenDit zijn de doelen die een rol spelen in geschaalde agile frameworks en agile transformaties. Ik heb ze gegroepeerd in vijf gebieden, vijf doelen die je kunt in het algemeen met een agile transformatie:

• Voordelen voor de klantVoldoen de statistieken aan de behoeften van de klant?
• VoorspelbaarheidLeveren we op tijd en met soepele processen?
• ProductiviteitDoen we steeds meer taken in dezelfde tijd en met dezelfde middelen?
• KwaliteitLeveren we een product dat vrij is van defecten en andere problemen?
• CultuurZijn de medewerkers in onze organisatie tevreden, leren ze voortdurend bij en kunnen ze innovatief zijn, zodat de beoogde leveringssnelheid op de lange termijn kan worden gehandhaafd?

Agile KPI’s - hoe u het agile succes meet

De tabel geeft ook een indicatie van

• hoe gemakkelijk het is om de metriek te meten (gebaseerd op mijn persoonlijke ervaring)
• Hoezeer deze metriek correleert met onze kerndoelstelling op lange termijn: Toekomstige klantwaarde (gebaseerd op mijn ervaring).

Dus, welke komt uit de bovenstaande tabel de agile metriek? Wat is een goede KPI in agile?

Het is interessant dat er geen agile metriek lijkt te zijn die eenvoudig te meten is en tegelijkertijd maximale klantwaarde oplevert. Maar dat is ook jammer.

Ik zou zeggen dat de “eenvoud van de meting” niet zo belangrijk is als de “correlatie met toekomstige klantwaarde”. Daarom lijken de meest valide metrieken “Usage Index”, “Customer Satisfaction” of de “Net Promoter Score” te zijn.

Je kunt trouwens vandaag nog beginnen met het verzamelen van 11 KPI’s in je team door de zogenaamde Spotify Health Check met je team uit te voeren. Bekijk deze video en de andere genoemde video’s om te zien hoe het werkt:

Play

Scaled agile Frameworks - de belangrijkste agile KPI is…?

Het maakt niet uit of je het Scaled Agile Framework (SAFe®) of een ander model gebruikt om je agile volwassenheid te vergroten.

Gezien deze drie meetgegevens is wat het meest correleert met toekomstige klantwaarde waarschijnlijk klanttevredenheid. Of, om precies te zijn, top-box klanttevredenheid. Je kunt meer vinden over dit onderwerp onder deze link.

Klanttevredenheid heeft waarschijnlijk ook de hoogste correlatie van al deze statistieken met de ROI van je agile transformatie. Het vertelt je of je iets moet veranderen of op koers moet blijven.

Agile KPI’s: Een simpele indicator is genoeg - of toch niet?

Maar stop! Als je je alleen richt op klanttevredenheid, hoe zorg je er dan voor dat je beter kunt presteren dan je concurrenten? langetermijn vooruit bent? Hoe maken jullie het mogelijk dat innovatieve en disruptieve ideeën in jullie bedrijf kunnen groeien en bloeien? Wat uiteindelijk jullie langetermijndoel is…

Gezien deze vragen denk ik dat we terug moeten naar de basis: Om voortdurend klantwaarde te creëren en te innoveren, heb je twee andere dingen nodig: soepele agile processen en een gezonde bedrijfscultuur.

Je bedrijfscultuur zorgt ervoor dat de medewerkers zich Psychologisch veilig voelen, openstaan voor mislukkingen, zich uitspreken en hun ideeën delen. En je agile processen zorgen ervoor dat je je ideeën sneller implementeert dan je concurrenten.

**Agile, als een leider, streeft naar een People-First-aanpak; het plaatst mensen boven dingen.**Vikram Verma

De volgende grafiek illustreert dit op een eenvoudige manier. Als klantwaarde je langetermijndoel is, dan is de input hiervoor “agile processen” maal “bedrijfscultuur”.

Cultuur × Agile processen = Langetermijnklantwaarde

Ik heb eens gelezen dat “agile transformatie vereist een cultuurverandering, geen procesverandering.”

Daar kan ik het niet mee eens zijn. Het vereist beide.

Drie agile KPI’s in het agile volwassenheidsmodel

Als je dus maar één ding in Scaled Agile Frameworks (SAFe®) of andere frameworks wilt meten, dan zou het de klanttevredenheid zijn. Maar eerlijk gezegd kan ik niet aanbevelen om maar één ding te meten - sorry dat ik je moet teleurstellen.

Als je het echt zo eenvoudig mogelijk wilt houden met je metrics, raad ik aan om ten minste drie dingen te meten voor een indicatie van je agile volwassenheid:

• Mis de Voordeel of waarde voor de klant - door klanttevredenheid. 
• Mis je Bedrijfscultuur - door psychologische veiligheid als indicator van leren en innovatie. 
• Mis de Opzetten van agile methoden - met behulp van de “planned-to-done-ratio” als indicator voor hoe goed jullie in staat zijn om incrementeel klantwaarde te leveren.

Ontwikkel na het meten iets. Leer er dan van. En dan itereren op je metriek… Bouwen. Meten. Leer…

Eenvoudig, nietwaar? Nee, natuurlijk niet. Maar ben je serieus bezig met het opzetten van agile frameworks in je organisatie?

Wat is een goede agile KPI en wat heb ik eraan in mijn agile transformatie?

We bevragen momenteel tientallen experts - Release Train Engineers, Agile Coaches, Scaled Agile Framework-adviseurs - over KPI’s en metrieken in de context van Scaled Agile Frameworks en agile methoden.

Op basis van deze interviews hebben we Project Scagile ontwikkeld: 7 webinars die helpen om 7 typische fouten bij agile transformaties te vermijden. Een van de webinars gaat over “Agile metrieken”.

Als je nog op zoek bent naar een geschikt retro bord, kan ons artikel je helpen met het onderwerp: De beste retro boards in vergelijking.